Skip directly to content

Psychoanalytische behandeling

Onbewuste patronen

Psychoanalyse berust op de bevinding dat veel patronen in ons gevoel en ons gedrag onbewust verlopen. Iemand kan zich ongelukkig, depressief of angstig voelen, maar begrijpt niet waardoor dat komt. Het kan bijvoorbeeld ook zijn dat iemand zich probeert te binden aan een partner, maar dat lukt steeds niet; hoe graag hij of zij dat ook wil. Juist omdat het zich om voortdurend herhalende en onbewuste patronen gaat, kunnen mensen zichzelf met dit soort problemen niet helpen. In een psychoanalyse proberen analyticus en patiënt samen te ontdekken hoe deze onbewuste patronen van invloed zijn op de relaties, gedragingen en gevoelens van de patiënt. Ook proberen zij te begrijpen hoe deze patronen zich ontwikkeld hebben.

Patiënt en analyticus

De patiënt komt vier of vijf keer per week gedurende drie kwartier bij de analyticus en ligt daar op een bank. De analyticus zit op een stoel achter de bank en vraagt de patiënt om alles te zeggen wat in hem opkomt. Door zich over te geven aan die innerlijke stroom van gedachten, gevoelens en fantasieën, wendt de patiënt zich als het ware af van de buitenwereld en richt zich meer naar binnen. Allerlei gedachten en gevoelens, waar hij zich voor schaamt of in het dagelijkse leven misschien als onbelangrijk of onzinnig verwerpt, kunnen zo meer aandacht krijgen. Dit betekent ook dat hij in een andere belevingswereld terechtkomt; anders dan wanneer hij gewoon met iemand praat. De analyticus kan van zijn kant zo goed mogelijk luisteren naar alles wat de patiënt naar voren brengt en probeert te onderkennen wat dit bij hemzelf oproept.

Soms vraagt de analyticus verduidelijking en van tijd tot tijd legt hij de patiënt voor wat hij meent te zien. Dat kan bijvoorbeeld gaan om de betekenis van een bepaalde gedraging of een bepaald gevoel. Ook komen regelmatig zaken aan bod, die zich afspelen in het contact tussen patiënt en analyticus. In een goed lopende psychoanalyse ontstaat een sterke band tussen analyticus en patiënt. Deze band maakt het mogelijk om over pijnlijke en beschamende dingen te praten. De problemen waarmee de patiënt worstelt, komen zo tot uitdrukking in het contact met de analyticus. Daardoor kan de patiënt zijn problemen niet alleen verstandelijk, maar ook emotioneel gaan begrijpen.

Binnenwereld beter begrijpen

Op deze wijze worden geleidelijk de onbewuste patronen in gedrag en gevoel duidelijk. Dit leidt niet alleen tot een vermindering van de klachten, maar ook tot een andere manier van met zichzelf omgaan; de patiënt gaat zijn binnenwereld meer serieus nemen en ook beter begrijpen. Dit betekent dat het gevoel van eigenwaarde kan toenemen en ook de innerlijke vrijheid. Hij kan daardoor steviger in de wereld staan. Wie meer naar binnen durft te kijken, weet ook duidelijker waar hij staat en waarom hij bepaalde keuzes maakt. Dat geldt in relaties, maar ook in het werk of in de studie. Uiteindelijk kan het leven van de patiënt dan ingrijpend veranderen, zowel innerlijk als in de contacten met anderen.


Indien u behoefte heeft aan een oriënterend gesprek en/of hulp bij het vinden van een beschikbare analyticus neem dan contact op via het Psychoanalytisch Behandelhuis.


Zie tevens de onderstaande brochure van het NPI.

PDF-bijlage(n):